რა არის
ინსულტი?
ინსულტი ხდება მაშინ, როდესაც ტვინის ნაწილს სისხლის მიწოდება ებლოკება ან ტვინში სისხლძარღვი სკდება.
ორივე შემთხვევაში ტვინის უჯრედები შეიძლება სწრაფად დაზიანდეს, ამიტომ უეცარი ნიშნები გადაუდებელ მოქმედებას მოითხოვს.ამ გვერდზე
ინსულტი ტვინში სისხლის მიმოქცევის უეცარი დარღვევაა.
ტვინს მუშაობისთვის მუდმივად სჭირდება ჟანგბადით მდიდარი სისხლი. როდესაც სისხლის მიწოდება წყდება ან სისხლძარღვიდან სისხლი ჟონავს, ტვინის უჯრედები ზიანდება და შეიძლება დაიკარგოს იმ ფუნქციის ნაწილი, რომელსაც დაზიანებული უბანი მართავს.
- ინსულტი გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობაა.
- ორი ძირითადი ტიპი არსებობს და მათი მკურნალობა ერთმანეთისგან განსხვავდება.
- შედეგი დამოკიდებულია დაზიანებულ უბანსა და დაზიანების მასშტაბზე.
ერთ შემთხვევაში სისხლძარღვი იბლოკება. მეორეში — სკდება.
ინსულტის ნიშნები გარედან შეიძლება ერთმანეთს ჰგავდეს. მხოლოდ სიმპტომებით მისი ტიპის დადგენა შეუძლებელია — ამისთვის სამედიცინო შეფასება და ტვინის გამოსახულებითი კვლევაა საჭირო.
სისხლის ნაკადი იბლოკება
თრომბი ან სხვა ნაწილაკი ტვინის სისხლძარღვს ხურავს და სისხლი შესაბამის უბნამდე ვეღარ აღწევს.
სისხლძარღვი ჟონავს ან სკდება
სისხლი ტვინში ან მის გარშემო ხვდება, ქმნის წნევას და აზიანებს ტვინის უჯრედებს.
რატომ არის ტიპი მნიშვნელოვანი? იშემიური და ჰემორაგიული ინსულტის გადაუდებელი მკურნალობა განსხვავდება; უსაფრთხო გადაწყვეტილებას კლინიკური გუნდი კვლევების შემდეგ იღებს.
რა არის TIA — და რატომ არ უნდა უგულებელვყოთ?
ტრანზიტორული იშემიური შეტევის დროს ტვინის ნაწილის სისხლით მომარაგება დროებით ირღვევა და ნიშნები შეიძლება მცირე ხანში შეწყდეს. თავიდან შეუძლებელია იმის ცოდნა, TIA მიმდინარეობს თუ უფრო დიდი ინსულტი.
რატომ შეიძლება ორი ადამიანის გამოცდილება განსხვავდებოდეს?
ტვინის სხვადასხვა უბანი სხვადასხვა ფუნქციას მართავს. ამიტომ ინსულტმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს მოძრაობაზე, წონასწორობაზე, მეტყველებაზე, ენის გაგებაზე, მხედველობაზე, აზროვნებაზე, მეხსიერებაზე ან ემოციებზე.
ცვლილებების ტიპი და სიმძიმე დამოკიდებულია იმაზე, ტვინის რომელი უბანი და რამდენად დაზიანდა. ეს ნიშნავს, რომ სხვისი აღდგენის გზა ვერ იქნება კონკრეტული ადამიანის პროგნოზი.
ინსულტი ერთი სცენარი არ არის — დახმარებისა და აღდგენის გზა ინდივიდუალურ შეფასებას მოითხოვს.
როგორ ადგენს დიაგნოზს სამედიცინო გუნდი?
გუნდი აფასებს სიმპტომებს, მათ დაწყების დროს, სამედიცინო ისტორიას და ფიზიკურ მდგომარეობას. შემდეგ კვლევები ეხმარება დაადგინოს, არის თუ არა ინსულტი, რა ტიპისაა, ტვინის რომელი ნაწილი დაზიანდა და რა შეიძლება იყოს მიზეზი.
- 01სწრაფი კლინიკური შეფასება
სიმპტომები, დაწყების დრო, ცნობიერება, მოძრაობა, მეტყველება და სხვა ნიშნები.
- 02ტვინის გამოსახულება
CT ხშირად კეთდება ეჭვისთანავე; MRI შეიძლება გამოიყენონ მის ნაცვლად ან დამატებით.
- 03მიზეზისა და რისკის კვლევა
საჭიროების მიხედვით ტარდება სისხლის, გულისა და სისხლძარღვების დამატებითი კვლევები.
- 04მკურნალობის გადაწყვეტილება
მოქმედება დამოკიდებულია ინსულტის ტიპზე, კვლევის შედეგებსა და კონკრეტული ადამიანის მდგომარეობაზე.
ტერმინები მარტივად
იშემიური
ნიშნავს მდგომარეობას, როდესაც ქსოვილს სისხლი და ჟანგბადი საკმარისად ვერ მიეწოდება. ინსულტის შემთხვევაში მიზეზი ტვინის სისხლძარღვის ბლოკირებაა.
ჰემორაგიული
ნიშნავს სისხლდენასთან დაკავშირებულს. ჰემორაგიული ინსულტის დროს სისხლძარღვი ტვინში ან მის გარშემო ჟონავს ან სკდება.
TIA / ტრანზიტორული იშემიური შეტევა
ტვინის სისხლით მომარაგების დროებითი დარღვევაა. ნიშნების გაქრობა უსაფრთხოებას არ ნიშნავს — საჭიროა გადაუდებელი შეფასება.
CT და MRI
ტვინის გამოსახულებითი კვლევებია. ისინი ექიმებს ეხმარება სისხლდენის, დაზიანებული უბნისა და სხვა მნიშვნელოვანი ცვლილებების დანახვაში.
წყაროები და ვერსია
ქვემოთ მოცემული წყაროები ამ პროტოტიპის სამედიცინო ტექსტის სამუშაო საფუძველია. მათი არსებობა ექიმის საბოლოო დამტკიცებას არ ცვლის.
- CDC — About Strokeინსულტის განსაზღვრება, ძირითადი ტიპები და TIA
- NINDS — Stroke Overviewტვინზე გავლენა, ინსულტის ტიპები და შესაძლო შედეგები
- NHLBI — Stroke Diagnosisკლინიკური შეფასება, CT, MRI და დამატებითი კვლევები
- NINDS — Assess and Treatტიპის განსაზღვრისა და მკურნალობის უსაფრთხოების საზღვარი
- ვერსია
- v0.1 · დიზაინის პროტოტიპი
- სამედიცინო reviewer
- დასანიშნია — გამოქვეყნება დაბლოკილია
- შესწორების მოთხოვნა
- საჯარო არხი მზადდება